SORU 1:

1/1200000 ölçekli bir haritada iki şehir arası 8 cm olarak ölçülmüştür. İki kent arası gerçekte kaç km dir?

Çözüm

Harita uzunluğu ve ölçek biliniyor. Bizden gerçek uzunluğun kaç km olduğu isteniyor. Kullanacağımız formül:

Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Gerçek Uzunluk = 8 * 1200000 = 9600000

Elde ettiğimiz sonuç santimetredir. Bunu kilometreye çevirerek soruda istendiği gibi cevabı buluruz. Bunun için beş sıfır sileriz.

9600000 cm = 96 km


SORU 2:

1/1000000 ölçekli bir haritada iki şehir arası 15 cm olarak ölçülmüştür. İki kent arası gerçekte kaç km dir?

Çözüm

Harita uzunluğu ve ölçek biliniyor. Bizden gerçek uzunluğun kaç km olduğu isteniyor. Kullanacağımız formül:

Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Gerçek Uzunluk = 15 * 1000000 = 15000000

Elde ettiğimiz sonuç santimetredir. Bunu kilometreye çevirerek soruda istendiği gibi cevabı buluruz. Bunun için beş sıfır sileriz.

15000000 cm = 150 km


SORU 3:

1/300000 ölçekli bir haritada iki şehir arası 6 cm olarak ölçülmüştür. İki kent arası gerçekte kaç km dir?

Çözüm

Harita uzunluğu ve ölçek biliniyor. Bizden gerçek uzunluğun kaç km olduğu isteniyor. Kullanacağımız formül:


Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Gerçek Uzunluk = 6 * 300000 = 1800000

Elde ettiğimiz sonuç santimetredir. Bunu kilometreye çevirerek soruda istendiği gibi cevabı buluruz. Bunun için beş sıfır sileriz.

1800000 cm = 18 km


SORU 4:

1/100000 ölçekli bir haritada iki şehir arası 5 cm olarak ölçülmüştür. İki kent arası gerçekte kaç km dir?

Çözüm

Harita uzunluğu ve ölçek biliniyor. Bizden gerçek uzunluğun kaç km olduğu isteniyor. Kullanacağımız formül:


Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Gerçek Uzunluk = 5 * 100000 = 500000

Elde ettiğimiz sonuç santimetredir. Bunu kilometreye çevirerek soruda istendiği gibi cevabı buluruz. Bunun için beş sıfır sileriz.

500000 cm = 5 km


SORU 5:

1/200000 ölçekli bir haritada iki şehir arası 2 cm olarak ölçülmüştür. İki kent arası gerçekte kaç km dir?

Çözüm

Harita uzunluğu ve ölçek biliniyor. Bizden gerçek uzunluğun kaç km olduğu isteniyor. Kullanacağımız formül:

Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Gerçek Uzunluk = 2 * 200000 = 400000

Elde ettiğimiz sonuç santimetredir. Bunu kilometreye çevirerek soruda istendiği gibi cevabı buluruz. Bunun için beş sıfır sileriz.

400000 cm = 4 km

SORU 1:

Gerçekte 30 km mesafe bulunan iki kasaba arasındaki uzaklık 1/500000 ölçekli haritada kaç cm olarak gösterilir?

Çözüm

Soruda ölçek ve gerçek uzunluk verilmiş, harita uzunluğu isteniyor. Bu durumda aşağıdaki formülü kullanırız:

Ölçeğin paydası santimetredir. Bölme işlemini yaparken birimler eşit olmalı. Bu nedenle gerçek uzunluğu cm'ye çeviririz. Bunun için de 5 sıfır ekleriz.

30 km = 3000000 cm

Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Harita Uzunluğu = 3000000 / 500000 = 6 cm


SORU 2:

Gerçekte 40 km mesafe bulunan iki kasaba arasındaki uzaklık 1/200000 ölçekli haritada kaç cm olarak gösterilir?

Çözüm

Soruda ölçek ve gerçek uzunluk verilmiş, harita uzunluğu isteniyor. Bu durumda aşağıdaki formülü kullanırız:

Ölçeğin paydası santimetredir. Bölme işlemini yaparken birimler eşit olmalı. Bu nedenle gerçek uzunluğu cm'ye çeviririz. Bunun için de 5 sıfır ekleriz.

40 km = 4000000 cm

Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Harita Uzunluğu = 4000000 / 200000 = 20 cm


SORU 3:

Gerçekte 30 km mesafe bulunan iki kasaba arasındaki uzaklık 1/50000 ölçekli haritada kaç cm olarak gösterilir?

Çözüm

Soruda ölçek ve gerçek uzunluk verilmiş, harita uzunluğu isteniyor. Bu durumda aşağıdaki formülü kullanırız:

Ölçeğin paydası santimetredir. Bölme işlemini yaparken birimler eşit olmalı. Bu nedenle gerçek uzunluğu cm'ye çeviririz. Bunun için de 5 sıfır ekleriz.

30 km = 3000000 cm

Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Harita Uzunluğu = 3000000 / 50000 = 60 cm


SORU 4:

Gerçekte 10 km mesafe bulunan iki kasaba arasındaki uzaklık 1/25000 ölçekli haritada kaç cm olarak gösterilir?

Çözüm

Soruda ölçek ve gerçek uzunluk verilmiş, harita uzunluğu isteniyor. Bu durumda aşağıdaki formülü kullanırız:

Ölçeğin paydası santimetredir. Bölme işlemini yaparken birimler eşit olmalı. Bu nedenle gerçek uzunluğu cm'ye çeviririz. Bunun için de 5 sıfır ekleriz.

10 km = 1000000 cm

Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Harita Uzunluğu = 1000000 / 25000 = 40 cm


SORU 5:

Gerçekte 20 km mesafe bulunan iki kasaba arasındaki uzaklık 1/100000 ölçekli haritada kaç cm olarak gösterilir?

Çözüm

Soruda ölçek ve gerçek uzunluk verilmiş, harita uzunluğu isteniyor. Bu durumda aşağıdaki formülü kullanırız:

Ölçeğin paydası santimetredir. Bölme işlemini yaparken birimler eşit olmalı. Bu nedenle gerçek uzunluğu cm'ye çeviririz. Bunun için de 5 sıfır ekleriz.

20 km = 2000000 cm

Soruda verilenleri formülde yerlerine yazıyoruz.

Harita Uzunluğu = 2000000 / 100000 = 20 cm

Farukıler
Hindistan’da Gucerât bölgesinin batısındaki Handeş ülkesinde 1399-1601 yılları arasında iki yüz yıl hüküm süren hânedân. Bu sebeple Handeş Devleti olarak da bil...
Karamürsel Alp
Karamürsel Alp Osmanlıların ilk kaptan-ı deryâsı. İsmi Mürsel olup, kahramanlığı ve gözüpekliği sebebiyle Orhan Gâzi tarafından kendisine 'kara...

1. Kesir Ölçeği Çizgi Ölçeğe Çevirmek

 

1/200000 kesir ölçeğini çizgi ölçeğe çevilelim:

Her biri 1 cm uzunluğunda beş çentikli bir doğru çizip birimine km yazalım¹, İkinci çentiğin üzerine sıfır koyalım;

 

Kesir ölçeğin paydasını cm’den km’ye çevirelim:

200000 cm = 2 km

Çıkan sonucu sıfırın yanlarına yazıp sağa doğru bir kat arttırarak yazalım:

 

 

2. Çizgi Ölçeği Kesir Ölçeğe Çevirmek

Yukarıdaki çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirirken ölçek formülünü yazarız, harita uzunluğu ve gerçek uzunluğu tek çentiğe göre² hesaplarız:

 

NOTLAR:

1. Kesir ölçeği çizgi ölçeğe çevirirken birim km olmak zorunda değildir. Sizden istenen birime çevirmeniz gereklidir.

2. Yukarıda çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirirken tek çentiğe göre hesapladık ancak çentiklerin toplam uzunluğu harita uzunluğu, çizgi üzerindeki ilk ve son sayılar toplanarak gerçek uzunluk elde edilerek ve sonradan sadeleştirilerek de sonuç bulunabilir.

3. Çentikler arası her zaman 1 cm olmayabilir. Yukarıdaki çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirme örneğinde çentik uzunluğu 1 cm kabul edilerek işlem yapılmıştır.

 

ü  Türkiye çok çeşitli birincil enerji kaynaklarına sahip bir ülkedir.

ü  Türkiye’de taşkömürü, linyit, asfalsit, ham petrol, doğal gaz, uranyum ve toryum gibi fosil kaynak rezervleri ile,

ü  Hidroelektrik enerji, jeotermal enerji, güneş enerjisi,dalga enerjisi, biyomas (Biyokütle) enerji gibi tükenmez kaynak potansiyelleri bulunmaktadır.

ü  Türkiye’nin, dünyada halen yoğun olarak kullanılan fosil kaynakların, özellikle petrol ve doğalgazın görünür rezervleri yeterli düzeyde değildir.

ü  Kömür, jeotermal ve hidrolik enerji rezerv ve potansiyeli ise dünya kaynak varlığının %1’i civarındadır.

 

 

Başlıca Enerji Kaynaklarımız

 

1. Taş Kömürü

ü  1. Jeolojik Zaman’da oluşmuş bir kömür türüdür.

ü  Kalorisi yüksek olduğundan genellikle Demir-Çelik Fabrikalarında yakıt olarak kullanılır.

ü  Türkiye’deki taşkömürünün büyük bir bölümü Ereğli ve Karabük’te ki demir-çelik fabrikalarında, geri kalanı ise Çatalağzı Termik Santrali’nde elektrik üretiminde kullanılır.


2. Linyit

ü  Taşkömürüne göre kalorisi daha düşük olan linyit kömürü, 3. Jeolojik Zamanda (Tersiyer) oluşmuş bir kömürdür.

ü  Türkiye Linyit yatakları bakımından oldukça zengindir.

ü  Linyit genellikle elektrik üretiminde (Termik Santraller) kullanılır.

ü  Ayrıca sanayide ve konutların ısıtılmasında da kullanılır.

 

Linyitle Çalışan Başlıca Termik Santrallerimiz:

o    Manisa (SOMA)

o    Kütahya (SEYİTÖMER, TUNÇBİLEK)

o    Muğla (YATAĞAN)

o    Kahramanmaraş (AFŞİN-ELBİSTAN)

o    Ankara (ÇAYIRHAN)

o    Bursa (ORHANELİ)

 

3. Petrol

ü  Çok önemli bir enerji kaynağı ve Petro-Kimya Sanayinin ham maddesidir.

ü  Günümüzde uğruna savaşların çıktığı bir enerji kaynağıdır.

ü  Büyük ölçüde 3. Jeolojik Zaman’da oluşmuştur.

ü  Ülkemizden çıkarılan ham petrol, yıllık petrol ihtiyacımızın yalnızca %10 unu karşılar. İthalat ürünlerimizdendir.

 

4. Doğal Gaz

ü  Organik kökenli yanıcı bir madde olan doğal gaz, petrol rezervlerinin çevresinden çıkarılır.

ü  Diğer fosil yakıtlara oranla çevre kirliliğine daha az neden olur.

ü  Doğal Gaz: Termik Santrallerde, Konutların Isıtılmasında ve Sanayide kullanılmaktadır.

ü  2006 yılında elektrik üretimimizin %44 ü doğalgazdan elde edilmiştir.

ü  Yıllık doğal gaz tüketimimiz 10 milyar m³ tür. Ancak yerli kaynaklardan bunun sadece 250–750 milyon m³ ü karşılanabilmektedir.

ü  En çok doğal gaz ithal ettiğimiz ülke Rusya’dır.

 

5. Hidroelektrik Enerjisi

ü  En temiz enerji kaynağıdır.

ü  Türkiye, Rusya ve Norveç’ten sonra Avrupa kıtasında hidroelektrik potansiyeli bakımından 3. sıradadır.

ü  2006 yılı elektrik üretimimizin % 28 i HES’ ler den elde edilmiştir.

ü  Türkiye mevcut hidro elektrik potansiyelinin %32 sini kullanmaktadır.


6. Rüzgar Gücü

ü  Çevreyi kirletmeyen ve tükenmeyen bir enerji kaynağıdır.

ü  Bu özellikleri nedeniyle son yıllarda kullanımı artırılmaya çalışılmaktadır.

ü  Ancak pahalı bir yatırım gerektirmeleri nedeniyle ülkemizde rüzgar gücüyle çalışan santral yok denecek kadar azdır.

ü  Bu santrallerin ilki 1998 yılında İzmir (Çeşme – Alaçatı Beldesi) de kurulmuştur.

 

7. Güneş Enerjisi

ü  Temiz ve tükenmeyen enerji kaynakları içinde önemli bir yere sahiptir.

ü  Birçok bölgemizde; güneşli gün sayısı ve güneşlenme süresi yeterli düzeydedir.

ü  Ülkemizde güneş enerjisi, Isınma ve sıcak su elde etmekte kullanılmaktadır.

ü  Son yıllarda güneş enerjisi ile çalışan otomobillerin geliştirilmesi çalışmalarına hız verilmiştir.

ü  Güneş enerjisi için en uygun bölgemiz Güneydoğu Anadolu Bölgesi, sonrasında Akdeniz Bölgesi'dir.

 

Güneş Enerjisinin Avantajları:

o    Doğrudan güneş enerjisini kullanır,

o    Doğal ısıtma ve soğutma sistemleri kullanarak binaların  gereksiz ve aşırı ticari enerji tüketimlerini önler,

o    Çevre değerlerini korur, Çevreye verilen zararları en aza indirir,

o    Doğal ve sağlığa zararsızdır…

 

8. Jeotermal Enerji

Jeotermal Kaynaklar Şu Amaçlarla Kullanılır:

ü  Elektrik enerjisi üretimi

ü  Merkezi ısıtma, soğutma, sera ısıtması vb.

ü  Kimyasal madde ve mineral üretimi. Karbondioksit, gübre, lityum, ağır su, hidrojen.

ü  Kaplıca amaçlı kullanım (termal turizm)

ü  Düşük sıcaklıklarda kültür balıkçılığı

ü  Mineralli su olarak içmede kullanılır.


9. Nükleer Enerji

ü  Uranyum ve Toryum gibi radyoaktif minerallerin atomlarının parçalanmasıyla açığa çıkan enerjiye nükleer ( atom ) enerji adı verilir.

ü  Türkiye toryum madenleri bakımından dünyada 2. sırada yer almaktadır. ( Eskişehir – Sivrihisar )

ü  Ülkemizde nükleer santral bulunmamaktadır.

ü  Ancak Mersin (Akkuyu) ve Sinop’a nükleer santral yapılması planlanmaktadır.

 

 

Etrüsk Alfabesi
Zaman: İÖ 8 ile 1. yüzyıllar Mekân: İtalya Kültürlü halkın yüzde doksanı bugün bile Etrüsk yazısının çözülmesinin imkânsız olduğunu bilir. Bu inanç basında y...
Kleopatra
Mısır kraliçesi, bu adı taşıyanların yedincisi ama en ünlüsü (M.Ö. 69-30). Pascal şöyle yazmıştı: «Kleopatra'nın burnu biraz kısa olsaydı, dünyanın çehresi değ...

SAĞLIK

Kuraklığın artması ve su kıtlığına bağlı salgın hastalıklarda artış olacaktır. Yaz mevsimi daha sıcak geçecek, sıcak çarpmaları artacaktır. Yeterli temiz içme suyuna sahip olamayan Afrika kıtası günümüzde sıklıkla ölüme götüren salgın hastalıklarla uğraşmaktadır.

TARIM

Yükselen sıcaklıklar tropik bölgelerde ürün kaybına neden olurken tahıl üretimi için çok soğuk olan kuzey bölgeler tarım için elverişli hâle gelecektir. Örneğin, Sibirya, Kanada hatta Alaska’da artık orta kuşak bitkileri yetişebilecek. Ancak bu bölgelerdeki tahıl üretimi tropik bölgelerdeki ürün kaybının yerini doldurmaya yetmeyecektır.

SU KAYNAKLARI

Buharlaşma artacak, buna bağlı kuraklık artacaktır. Hava sıcaklığındaki artışa bağlı olarak havanın nem tutma kapasitesi artacak, yağış azalacak. Yer altı su seviyesi azalacak. Göllerin bazıları kuruyup kaybolacak.

ORMANLAR

Özellikle yaz aylarında yüksek sıcaklıklar görülmesine bağlı olarak orman yangınlarında artış meydana gelecektir. Ortalama sıcaklıkların artışına bağlı bazı ağaçlar kuruyacak. Yağış rejiminde yaşanacak düzensizlikler ormanları tehdit edecek.

KIYILAR

Buzulların erimesi denizlerde su seviyesinde artışa neden olacaktır. Bu artışa bağlı olarak kıyılar sular altında kalacak, bazı kıyı şehirleri yok olacaktır. Örneğin su seviyesindeki artış Hollanda ve Bangladeş kıyılarını tehdit etmektedir.

BİTKİ VE HAYVAN TÜRLERİNİN YAŞAM ALANLARI

Bazı hayvan ve bitkiler bu değişime uyum sağlayamayacak ve soyları tükenecektir. Bazıları ise yeni koşullara uyum sağlayacak ya da göç etmek zorunda kalacaktır. Küresel ısınma sonucu buzullar erirse, burada yaşayan kutup ayısı, fok, penguen gibi türler yaşam alanlarını kaybedip soyları tükenecektir.