Türkiye’de Bitki Çeşitliliği

Dünya’da bitki çeşitliliğinin en fazla olduğu yerler ekvator çevresidir. Buradaki ülkelerden sonra Türkiye, en çok bitki türü barındıran ülkedir.

Avrupa Kıtası, Türkiye'nin yaklaşık 15 katı büyüklüğüne sahip olmasına rağmen, tüm Avrupa Kıtası’nda yaklaşık 12.000 bitki türü yer alırken Türkiye'de 12.000’den fazla bitki türü bulunmaktadır.

 

Bitki Çeşitliliğini Etkileyen Faktörler

1. İklim

            Ülkemizde farklı iklimler görülmesi bitki çeşitliliğinin zengin olmasını sağlamıştır. Her iklim alanında o iklime özgü bitki toplulukları yaşamaktadır.

 

İklim

Bitki Örtüsü

Akdeniz

Kızılçam, kısa boylu ağaçlar: çalılar

Karasal

Kısa boylu ot toplulukları: Bozkır

Karadeniz

Orman

 

2. Yer Şekilleri

Dağların uzanış yönü, eğim ve bakı bitkilerin gelişiminde etkilidir. Buna bağlı olarak yüksek dağlarda, derin vadilerde ve geniş havzalarda farklı türler görülür.

 

3. Yükselti

Yağış belli bir seviyeye kadar artar, sıcaklık ise yükseldikçe azalır. Buna bağlı olarak yükselti arttıkça bitki türlerinde farklılaşma görülür.

(Akdeniz’de Maki, İç Kesimlerde Step) à Geniş Yapraklılar à İğne Yapraklılar à Dağ Çayırları

 

Geniş Yapraklılar

İğne Yapraklılar

Kayın

Sarıçam

Meşe

Karaçam

Kestane

Göknar

Ihlamur

Ladin

Gürgen

Kızılağaç

Dişbudak

 

 

4. Toprak Yapısı

Topraklar, kalınlık, ana kayanın özellikleri ve su tutma kapasitesi gibi bazı farklılıklara sahiptir. Bitkiler yaşama olanağı buldukları, kendi ihtiyaçlarına uygun topraklarda varlıklarını sürdürebilirler.

 

Türkiye’deki toprak çeşitliliği, bitki türlerinin sayısında da artışa sebep olmuştur.

 

5. Jeolojik Evrim

            Jeolojik zamanlar boyunca görülen iklim değişiklikleri, farklı enlemlere ait bitkilerin de buraya uyum sağlamasına yol açmıştır.

 

6. Canlıların Etkisi

            Yeni bitki türlerinin ülkemizde denenmesi, arıların döllenmeyi hızlandırması gibi faaliyetler bitki çeşitliliğini olumlu etkiler. Buna karşın insanlar aynı zamanda bitki tahribatı yoluyla bu çeşitliliği azaltabilmekteler.

 

 

Türkiye'de Bitki Çeşitliliğinin

Fazla Olmasının Nedenleri:

 

1.     Türkiye'de çok çeşitli iklim tiplerinin görülmesi.

2.     Çok çeşitli toprak tiplerinin görülmesi.

3.     Yer şekilleri ve yükseltinin kısa mesafede çeşitlilik göstermesi.

4.     Jeolojik zamanlar boyunca görülen iklim değişmeleri.

5.     İnsanların etkisi

 

 

Bitkilerle İlgili Temel Kavramlar:

 

1. Relikt (Kalıntı) Bitki

Eski jeolojik dönemlerden günümüze ulaşmış fakat iklim şartlarının değişmesi sebebiyle günümüzde zorlukla yaşamını sürdüren bitki topluluklarıdır.

Karadeniz kıyısında bulunan Akdeniz iklimi bitkileri ile Akdenizdeki Sığla ağacı relikt bitki özelliğindedir.

Relikt bitkiler: Ihlamur, Kestane, Ladin, Kızılağaç, Ardıç, Göknar, Karaçam

 

2. Endemik Bitki

Dünyanın sadece belirli yerlerinde görülen, başka yörelerde rastlanmayan bitkilere endemik bitkiler denir.

Türkiye, endemik bitki sayısı açısından zengindir. Ülkemizdeki bitkilerin yaklaşık üçte biri endemik bitkilerdir. Ülkemizde endemik bitkiler en çok Toros Dağları kuşağında bulunur.

 

Türkiye’de Endemik Bitki Çeşitliliğinin

Fazla Olmasının Sebepleri

1.     Orta kuşakta yer alması sebebiyle hem kuzey hem güney sektörlü hava kütleleri etkisindedir.

2.     Üç kıtanın kesiştiği yerdedir.

3.     Dağlar kıyıya yakın ve çoğunlukla paraleldir. Bu da kıyı ile iç kesimler arasında kısa mesafede bitki türlerinin değişmesini sağlamıştır.

4.     Yükselti batıdan doğuya doğru artar, bunun sonucunda bitki türleri katmanlaşır.

5.     Türkiye’de mikroklima (çevresine göre derin, çukurluk, korunaklı) alanları fazladır.

6.     Türkiyede farklı toprak ve ana kaya çeşitlerinin bulunması.

7.     Buzul çağlarından fazla etkilenmeyerek birçok bitkinin yaşamını sürdürmesini sağlamıştır.

 

Türkiye’de Endemik Bitkiler

Doğu Ladini

Doğu Karadeniz

Sığla

Fethiye, Köyceğiz

Kazdağı Göknarı

Kazdağı

Kardelen

Doğu Anadolu

Anzerçayı

Rize (İkizdere)

Devedikeni

Akdeniz ve Ege Bölgesi

Sevgi Çiçeği

Ankara

Sarı Meyan

Konya

Uludağ Göknarı

Uludağ

Kasnak Meşesi

Göller Yöresi

Datça Hurması

Datça, Teke Yöresi

 

3. Kozmopolit Bitki

Yeryüzünde oldukça geniş alanlara yayılmış farklı yetişme koşullarında varlığını sürdürebilen bitki türlerdir.

Ülkemizde Çam ve Meşe bu türdendir.

 

4. İnsan Tahribatı İle Ortaya Çıkan Türler

Antropojen Bozkır

Ormanların tahribi ile.

Garig

Kızılçam ve maki tahribi ile.

Psödomaki

Maki benzeri ağaç çalı toplulukları.

 

 

 

Yapılan Yorumlar

eyylul
eyylul
27 Nisan 2016
Yani idare eder
göksel
göksel
03 Mayıs 2016
öğretmen olsa bu kadar güzel anlatmaz.. teşekkürler
Gamze
Gamze
03 Mayıs 2016
Guzel olmus isime yaradi

Yorum Yapın

Adınız:
Mesajınız:
 
© 2015 Coğrafya Sitesi
Coğrafya