İç Kuvvetler

Bu kategoride toplam 19 içerik bulunuyor.
İç Kuvvetler (Anlam)
Kaynağını yerin içinden (magmadan) alan kuvvetlere iç kuvvetler denir. Dağ Oluşumu, Kıta Oluşumu, Volkanizma ve Depremler iç kuvvetlere birer örnektir.

İç kuvvetlerin etkisiyle büyük yeryüzü şekilleri meydana gelir. Örneğin sıradağlar, volkanlar, ovalar.

İç kuvvetler dörde ayrılır:
- Dağ oluşumu
- Kıta oluşumu
- Volkanizma
- Depremler (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   4 yorum
Dağ Oluşumu (Orojenez)
Tortul tabakaların sertlik derecesi birbirinden farklı olabilir. Tabakalar yan basınçlara uğradığında; Esnek yapılı tabakalar kıvrılır, sert yapılı tabakalar kırılır.
 
Kıvrılma ile Dağ Oluşumu
 
Akarsular, rüzgarlar, buzullar gibi dış kuvvetler tarafından yeryüzünden aşındırılan materyaller taşınarak deniz çanaklarında birikir. Zamanla çok kalın tabakaların oluştuğu tortulanma alanlarına jeosenklinal denir.
 
Jeosenklinaller, yer kabuğundaki levhaların birbirine yaklaşmasıyla kıvrılır ve yükselerek deniz yüzeyinin üzerine çıkar. Böylece kıvrım dağları oluşur. Meydana gelen kıvrımların çukur kısımlarına senklinal, yüksek kısımlarına da antiklinal denir.
 


Esneyebilen tabakalarda yan basınçların etkisiyle kıvrılma meydana gelir. Kıvrılan tabakaların üst kısmı antiklinal, alt kısmı senklinal olarak adlandırılır.


 
 
 
 
Kırılma ile Dağ Oluşum... (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   Yorum yok
Kıta Oluşumu
Kara ve denizlerdeki düşey doğrultulu alçalma ve yükselme hareketidir. Başka bir ifade ile yer kabuğunun geniş alanlardaki yaylanma hareketleridir.
 
Yoğunluğu az olan yerkabuğu parçaları magmanın üzerinde yüzen birer tahta parçası gibidir. Ağırlıklarına göre daha derine batarlar. Bu duruma eş denge denir.
 
Eş denge volkanizma, buzullaşma, delta oluşumu, baraj yapımı gibi nedenlerle bozulabilir.
 
Bu hareketler sonucunda kubbeleşen üst kısma jeoantiklinal, çukurda kalan kesimlere ise jeosenklinal denir.
 
Orojeneze göre daha uzun bir zamanda meydana gelen epirojenez günümüzde de devam etmektedir. Örneğin İskandinav Yarımadası ve Kanada, buzulların erimesi, Hawaii Adası volkanizma sebebiyle her yıl 0,5 cm yükselmektedir. Buna karşın Kuzey Denizi, Baltık Denizi, Almanya, Hollanda ise tortulların ağırlığı ile çökmektedir.
 
Epirojenik hareketler sıra... (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   Yorum yok
Volkanizma (Genel)
Yerkabuğunun altındaki magmanın çeşitli etkenler sonucunda yer yüzüne ulaşmasına volkanizma denir.

Volkanik faaliyetler yeryüzünde genellikle yer kabuğunun zayıf olduğu levha kenarları ile fayların bulunduğu alanlarda görülür.

Oluşum Şekillerine Göre:
- Yüzeysel Volkanizma
- Derinlik Volkanizması

Patlama Şekilleri:
- Krater
- Kaldera
- Maar

Biriktirme Şekilleri:
- Volkan Konileri
- Kül Konileri
- Kalkan Biçimli Volkanlar
- Yarık Volkanizması
- Lav Platosu (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   Yorum yok
Yüzeysel Volkanizma
Magmanın kırıklar boyunca yüzeye ulaşması durumudur. Volkanik faaliyetler sırasında katı, sıvı ve gaz çeşitli materyaller yeryüzüne ulaşır. Bunlar: Lav, volkan külleri,
 

 
- Lav: Akışkan halde yeryüzüne ulaşan magma.
- Volkan Tüfü: Volkan külü, volkan çakılı, volkan kumu gibi küçük boyutlu katı materyallerin birikip sıkışmasıyla oluşur.
- Volkan Bombası: Magmadan çıkan büyük boyutlu katı materyaller.
- Yastık Lavları: Volkanizma okyanus tabanında meydana gelirse lavlar aniden soğuyarak üst üste birikir ve yastık lavlarını oluşturur.
- Volkandan Çıkan Gazlar: Genellikle su buharı ve kükürtdioksit. (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   4 yorum
Derinlik Volkanizması
Bazı durumlarda magma yeryüzüne doğru yükselir ancak yüzeye ulaşamaz. Bu durumda yer altında soğuyarak katılaşır. Mağmanın yerkabuğunun içine sokularak yavaş yavaş soğumasına derinlik volkanizması denir. Yerkabuğunun tabakaları arasına kadar sokulan mağma, yüzeye çıkmadan çeşitli derinliklerde katılaşarak batolit, dayk, lakolit, sill gibi şekiller oluşturur.
 
 
 
 
 
- Batolit: Magmanın yeryüzüne doğru sokulması ve yer altında soğuması ile oluşur.
- Sill: Tabakalar arasına yatay olarak sokulup katılaşmış püskürük kayaçlardır. Bu şekiller, dış kuvvetlerin üstteki tabakaları aşındırması sonucu ortaya çıkar.
- Lakolit: Yeryüzüne yaklaşan magmanın tortul tabakaları dışa doğru bükmesiyle oluşur.
- Dayk (Duvar): Kayalarda bulunan çatlaklara dik bir şekilde sokulan, üzerindeki örtü aşındıktan sonra duvar görünüm&uu... (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   5 yorum
Volkanik Patlama Şekilleri
1.    Krater: Volkanların üzerinde yer alan konik çukurluk. Volkan söndükten sonra buranın suyla dolması sonucunda krater gölleri oluşur.
2.    Kaldera: Volkanik gazların yaptığı basınç sonucu oluşan bir patlamayla büyük bir çukur oluşur. Buna kaldera denir. Kaldera ayrıca koninin çökmesi ile de oluşabilir. Söndükten sonra su ile dolması sonucu kaldera gölleri oluşur.
3.    Maar: Volganik gaz patlamaları ile oluşan dairesel çukurluklardır. Bu çukurun suyla dolması ile maar gölleri oluşur. (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   Yorum yok
Volkanik Biriktirme Şekilleri
1. Volkan Konileri
 
Yeryüzüne ulaşan magmanın oluşturduğu yeryüzündeki biriktirme şekilleridir.
 
Kül Konileri: Daha çok tüf, kül, çakıl, kum gibi volkandan çıkan katı parçaların oluşturduğu konilerdir. Yükseltisi fazla değildir.
 
Kalkan Şekilli Volkanlar: Yeryüzüne ulaşan magma aşırı derecede akışkan ise oldukça uzak mesafelere yayılır ve yayvan bir görünüm kazanır.
 
Karma (Tabakalı) Volkanlar (Stratovolkan): Hem kül hem ağda kıvamında lavlar tarafından oluşmuş yüksek volkan dağlarıdır.
 
Yarık Volkanizması: Çatlaklar boyunca yeryüzüne ulaşan magma çevreye yayılır ancak büyük dağlar oluşturmaz.
 
2. Lav Platoları
 
Volkandan çıkan tüf ve lavların çukurlukları düzleştirmesi ile ortaya çıkan düzlükler. Buralar sonradan akarsularla parçalanarak pla... (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   Yorum yok
Yeryüzünde Volkanların Dağılışı
Büyük Okyanus çevresi (Ateş Çemberi)
Atlas Okyanusu'nun orta kesimleri
Akdeniz ve çevresi
Doğu Afrika
(Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   Yorum yok
Volkanik Alanların Özellikleri
Toprak Mineral yönünden zengindir
Bundan dolayı sık nüfusludur(Tehlikeli olmasına rağmen)
Maden yönünden zengindir
Gayzer kaynakları görülebilir
Bazı volkanik kayaçlar yapı malzemesi olarak kullanılabilir
(Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   2 yorum
Depremler
Yerkabuğundaki kısa süreli salınım hareketine deprem denir.

 
- Depremin yer altında ortaya çıktığı yere hiposantr (iç merkez) denir.
- Depremin yer yüzünde en yakın olduğu yere episantr (dış merkez) denir.
- Deprem bilimine sismoloji denir. (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 04 Haziran 2012   Yorum yok
Depremin Ölçülmesi
- Deprem titreşimlerini kaydeden cihazlara sismograf denir.
- Depremin etkisi (kuvveti) iki ölçekle ölçülür.
- Depremin Büyüklüğü; ortaya çıkan enerji miktarı olup Richter ölçeği ile ölçülür, magnitüd ile ifade edilir.
- Depremin Şiddeti; Depremin yeryüzünde yarattığı etkiye bakılarak Mercalli ölçeğine göre 1 – 12 arasında değer verilerek bulunur.
 

  (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 05 Haziran 2012   Yorum yok
Deprem Türleri
Tektonik Depremler: Levha hareketleri sonucunda oluşan depremlerdir. En şiddetli ve etki alanı en geniş depremlerdir.
 
Volkanik Depremler: Yanardağ patlamaları ile oluşan depremlerdir.
 
Çöküntü Depremleri: Yer altında bulunan mağara ve boşlukların çökmesiyle oluşan hafif depremlerdir. (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 06 Haziran 2012   Yorum yok
Deprem Dalgaları
Deprem anında ortaya çıkan enerji farklı şekillerde çevreye yayılır. Bunlar yıkıcı etkisi en azdan en fazla olana şu şekildedir:
 
- P Dalgası: Yatay yönlü ileri – geri hareketidir.
- S Dalgası: Dikey yönlü yukarı – aşağı silkeleme hareketidir.
- R Dalgası: Su dalgalarına benzeyen hem P hem S dalgası etkisini gösteren yeryüzü hareketidir.
- L Dalgası: Kayaç tanelerini tümüyle harekete geçiren dalgalardır. (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 06 Haziran 2012   Yorum yok
Fay Tipleri
- Normal Fay: Kırılan blokların biri çökerken diğeri yükselir.
- Ters Fay: Bir bloğun diğerinin üzerine doğru itilmesiyle ortaya çıkar.
- Yırtılma Fayı (Yanal Atımlı): Kırılan blokların yer değiştirmesiyle ortaya çıkar.
- Doğrultu Atım Bileşenli Normal Fay: Hem normal hem yanal atımlı fay bir arada gerçekleşir. (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 06 Haziran 2012   1 yorum
Dünyada Depremlerin Dağılışı
Ø  Deprem bölgeleri ile levha sınırları, fay hatları ve genç kıvrım dağları paralellik gösterir.
Ø  En yıkıcı depremler kara içlerindeki fay alanlarında meydana gelir. Okyanuslardaki depremler ise daha çok tsunami ile kıyılarda etkisini gösterir.
Ø  En sık deprem görülen alanlar Güneydoğu Asya ve Japonya çevresidir.
 
Başlıca Deprem Kuşakları:
 
- Büyük Okyanus çevresi
- Alp - Himalaya Kıvrım Sistemi
- Akdeniz çevresi (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 06 Haziran 2012   Yorum yok
Tsunami
Tsunami, okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan deprem ve volkanik faaliyetler sonucu ortaya çıkan büyük dalgalardır.
 
Derin denizde varlığı hissedilmeyen bu dalgalar sığ kıyıya yaklaştığında yüksekliği artar. (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 06 Haziran 2012   Yorum yok
İç Kuvvetler Ülkemizi Nasıl Şekillendirir?
Enerjisini yerin içinden alan ve yeryüzünün şekillenmesinde yapıcı etkiye sahip olan kuvvetlerdir. Bunlar levha hareketlerine bağlı oluşur. Bu teoriye göre kıtalar hareket halindedir. Bu hareketin yönü ve hızı birbirinden farklıdır. Buna bağlı olarak farklı yerlerde farklı yer şekilleri görülür.
 
Bunlar:
1.     Jeolojik Zamanlarda Türkiye
2.     Orojenez (Dağ Oluşumu)
3.     Epirojenez (Kıta Oluşumu)
4.     Depremler (Seizma)
5.     Volkanizma
 
1. Jeolojik Zamanlarda Türkiye
 
1. Zaman (Paleozoik):
- Paleozoikte oluşan kara kütlelerine masif adı verilir.
- Biga, Menderes, Uludağ, Yıldız, Daday – Devrekani, Bitlis ve Kırşehir masifleri örnek verilebilir.
- Ülkemizdeki taş kömürü yatakları bu dönemde oluşmuştur.
 
2. Zaman (Mezozoik):
- Mercan Da... (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 07 Kasım 2013   Yorum yok
Volkanik Püskürme Tipleri
Yazımızda volkanik püskürme tipleri; İzlanda, Hawaii, Stromboli, Pele, Plinius, Volkano Tipi püskürmeler ve birbirinden farklı yanları ele alınıyor. (Devam)
Kategori: İç Kuvvetler   Tarih: 06 Mart 2015   Yorum yok
© 2015 Coğrafya Sitesi
Coğrafya