Yeryüzü şekillerinin birebir haritasını çizmek mümkün değildir.

Bu nedenle haritadaki gerçek uzunluklar belli bir ölçek dahilinde küçültülerek haritaya aktarılır.

Haritadaki bu küçültme oranına ölçek denir.

 

Ölçek iki şekilde ifade edilir: 1. Kesir Ölçek, 2. Çizgi Ölçek

 

1. Kesir Ölçek

Küçültme oranının kesirli sayılarla ifade edildiği ölçek türüdür.

Pay her zaman 1’dir.

Örneğin;1/100.000, 1/250.000, 1/1.000.000 gibi...

Kesir ölçekte birim yazılmaz. Her zaman santimetre (cm) cinsindedir.

Pay ile paydanın birimleri her zaman birbirine eşittir.

Örneğin; 1/100.000 = [1 cm gerçekte 100.000 cm’dir.]

Haritalarda küçültme oranı aksi belirtilmemişse santimdir.

Ama farklı birimlere çevrilmesi isteniyorsa şu şekilde yapılır:

KM’yi CM’ye çevirirken 5 sıfır eklenir.

CM’yi KM’ye çevirirken 5 sıfır silinir.

 

Örnek;

10 km = 1000000 cm
2500000 cm = 25 km
150000 cm = 1,5 km

1/500.000 ölçekli bir haritada herhangi bir gerçek uzunluk 500.000 defa küçültülmüş demektir.

NOT: Küçültme ne kadar fazla olursa harita o derece küçük olacağından,ölçek paydası büyüdükçe ölçek küçülmüş olur. Payda küçüldükçe ölçek büyür.


ÖRNEK SORULAR

ÖRNEK 1: Gerçekte 90 km olan Manisa – Soma arası haritada 6 cm ile gösterilmiştir. Haritanın ölçeği nedir?



ÖRNEK 2: Ölçeği verilmemiş bir haritada iki nokta arası gerçek uzunluk 40 km dir. Bu uzunluk haritada 40 cm ile gösterilmiş ise haritanın ölçeği nedir?

Ölçek = Harita Uzunluğu / Gerçek Uzunluk

Ölçek = 40 cm / 40 km

Birimlerini eşitleriz, bunun için cm'yi km'ye çevirirken 5 sıfır ekleriz:

Ölçek = 40 cm / 4000000 cm

Sadeleştirme yaparsak:

Ölçek = 1 / 100000 bulunur.


ÖRNEK 3: 1/200000 ölçekli bir haritada 10 cm ile gösterilen bir mesafe, başka bir haritada 5 cm ile gösterilmiştir. İkinci haritanın ölçeği nedir?

Bu soruda iki harita vardır. İlk haritadaki bilgilerden yola çıkarak öncelikle gerçek uzunluk bulunur.

GU = HU x ÖP = 10 x 200000 = 2000000 cm

Gerçek uzunluk hiçbir zaman değişmez. Dolayısıyla ikinci haritadaki harita uzunluğu ile gerçek uzunluğu kullanarak ikinci haritanın ölçeğini bulabiliriz.

Ö = HU/GU = 5/2000000 = 1/400000

Bomba
Canlı ya da cansız hedeflere atılan, içi yakıcı, öldürücü maddelerle doldurulmuş, türlü büyüklükte patlayıcı, ateşli silâh. Bomba, basit bir biçimde Romalılarca...
Özdeş, Oğuz
(1920 Kırşehir - 1979 İstanbul) Türk romancı. Ankara Erkek Lisesinden sonra, bir süre Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde okudu. Yeni Sabah gazetesinde çalış...

Yapılan Yorumlar

zekeriya
zekeriya
03/11/2013 12:17
bilgiler çok ama çok faydalı herkese öneriyorum
barış
barış
21/11/2013 22:16
2. soru hatalı 400000 değil 200000 yani sonuç 1/400000

Yönetici: Sorudaki hata giderildi, teşekkür ederiz.
Corafyacı
Corafyacı
23/11/2013 19:03
ben iyi ama biiraz daha çok örnek koya bilirdiniz :)
cuma
cuma
26/11/2013 19:35
bu örnekleri yaptıgınız için teşekür ederim içlerinde 2örnekte harita,gerçek uzunlukta olsa iyi olur onlarıda yaparsan çok teşekür ederim ellerin dert görmesin
cahit
cahit
18/12/2013 19:08
evet katılıyorum biraz daha örnek koyabilirdiniz.
kaan
kaan
21/12/2013 17:35
sorular çok güzel olmuş çok tşkrler kendi sitemede beklerim http://www.oynagec.com/
Rozerin
Rozerin
22/12/2013 14:23
Bu bilgiler çok güzel ama keşke birz daha fazla olsaymışş.Ama yinede çok güzel.
berkinimm:)
berkinimm:)
15/05/2014 22:08
eh işte idare eder
deli
deli
09/10/2014 20:35
süper teşekkür ederiz
Ahsena
Ahsena
12/10/2014 14:14
Bence iyi olmuş. Ben beğendim. :D
tre65yvdgsh
tre65yvdgsh
15/10/2014 20:12
hoş olmuş ve güzel
Alex
Alex
19/10/2014 13:41
oooooo very good
eniscan
eniscan
10/11/2014 18:25
Anlamamıstım ama artık cok iiyi anladım

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 

Bu Sayfa Şunlarla Da İlgili Olabilir

  • coğrafya ölçek hesaplama sorulari (1 gün önce)
  • olcek hesaplama sorulari cografya (2 gün önce)
  • 9.sınıf ölçek bulma örnekleri (4 gün önce)
  • ölçek bulma örneği (5 gün önce)
  • 9.sınıf coğrafya ölçeğin bulunması (5 gün önce)
  • harita ölçek konusu formüller (5 gün önce)
  • Harita uzunlugu bulma soruları 9.sınıf (Geçen hafta)
  • cografya harita olceklerini bulma (Geçen hafta)
  • ölçekle ilgili uzunluk hesaplamalarına örnek (Geçen hafta)
  • öleçk hesablama soruları (Geçen hafta)