Yeryüzü şekillerinin birebir haritasını çizmek mümkün değildir.

Bu nedenle haritadaki gerçek uzunluklar belli bir ölçek dahilinde küçültülerek haritaya aktarılır.

Haritadaki bu küçültme oranına ölçek denir.

 

Ölçek iki şekilde ifade edilir: 1. Kesir Ölçek, 2. Çizgi Ölçek

 

1. Kesir Ölçek

Küçültme oranının kesirli sayılarla ifade edildiği ölçek türüdür.

Pay her zaman 1’dir.

Örneğin;1/100.000, 1/250.000, 1/1.000.000 gibi...

Kesir ölçekte birim yazılmaz. Her zaman santimetre (cm) cinsindedir.

Pay ile paydanın birimleri her zaman birbirine eşittir.

Örneğin; 1/100.000 = [1 cm gerçekte 100.000 cm’dir.]

Haritalarda küçültme oranı aksi belirtilmemişse santimdir.

Ama farklı birimlere çevrilmesi isteniyorsa şu şekilde yapılır:

KM’yi CM’ye çevirirken 5 sıfır eklenir.

CM’yi KM’ye çevirirken 5 sıfır silinir.

 

Örnek;

10 km = 1000000 cm
2500000 cm = 25 km
150000 cm = 1,5 km

1/500.000 ölçekli bir haritada herhangi bir gerçek uzunluk 500.000 defa küçültülmüş demektir.

NOT: Küçültme ne kadar fazla olursa harita o derece küçük olacağından,ölçek paydası büyüdükçe ölçek küçülmüş olur. Payda küçüldükçe ölçek büyür.


ÖRNEK SORULAR

ÖRNEK 1: Gerçekte 90 km olan Manisa – Soma arası haritada 6 cm ile gösterilmiştir. Haritanın ölçeği nedir?



ÖRNEK 2: Ölçeği verilmemiş bir haritada iki nokta arası gerçek uzunluk 40 km dir. Bu uzunluk haritada 40 cm ile gösterilmiş ise haritanın ölçeği nedir?

Ölçek = Harita Uzunluğu / Gerçek Uzunluk

Ölçek = 40 cm / 40 km

Birimlerini eşitleriz, bunun için cm'yi km'ye çevirirken 5 sıfır ekleriz:

Ölçek = 40 cm / 4000000 cm

Sadeleştirme yaparsak:

Ölçek = 1 / 100000 bulunur.


ÖRNEK 3: 1/200000 ölçekli bir haritada 10 cm ile gösterilen bir mesafe, başka bir haritada 5 cm ile gösterilmiştir. İkinci haritanın ölçeği nedir?

Bu soruda iki harita vardır. İlk haritadaki bilgilerden yola çıkarak öncelikle gerçek uzunluk bulunur.

GU = HU x ÖP = 10 x 200000 = 2000000 cm

Gerçek uzunluk hiçbir zaman değişmez. Dolayısıyla ikinci haritadaki harita uzunluğu ile gerçek uzunluğu kullanarak ikinci haritanın ölçeğini bulabiliriz.

Ö = HU/GU = 5/2000000 = 1/400000

Soru - Cevap

Ölçeği verilmemiş bir haritada iki nokta arası gerçek uzunluk 30 km dir. Bu uzunluk haritada 5 cm ile gösterilmiş ise haritanın ölçeği nedir?
1/150000
1/1000000
1/100000
1/600000
1/200000

Yapılan Yorumlar

zekeriya
zekeriya
03 Kasım 2013
bilgiler çok ama çok faydalı herkese öneriyorum
barış
barış
21 Kasım 2013
2. soru hatalı 400000 değil 200000 yani sonuç 1/400000

Yönetici: Sorudaki hata giderildi, teşekkür ederiz.
Corafyacı
Corafyacı
23 Kasım 2013
ben iyi ama biiraz daha çok örnek koya bilirdiniz :)
cuma
cuma
26 Kasım 2013
bu örnekleri yaptıgınız için teşekür ederim içlerinde 2örnekte harita,gerçek uzunlukta olsa iyi olur onlarıda yaparsan çok teşekür ederim ellerin dert görmesin
cahit
cahit
18 Aralık 2013
evet katılıyorum biraz daha örnek koyabilirdiniz.
kaan
kaan
21 Aralık 2013
sorular çok güzel olmuş çok tşkrler kendi sitemede beklerim http://www.oynagec.com/
Rozerin
Rozerin
22 Aralık 2013
Bu bilgiler çok güzel ama keşke birz daha fazla olsaymışş.Ama yinede çok güzel.
berkinimm:)
berkinimm:)
15 Mayıs 2014
eh işte idare eder
deli
deli
09 Ekim 2014
süper teşekkür ederiz
Ahsena
Ahsena
12 Ekim 2014
Bence iyi olmuş. Ben beğendim. :D
tre65yvdgsh
tre65yvdgsh
15 Ekim 2014
hoş olmuş ve güzel
Alex
Alex
19 Ekim 2014
oooooo very good
eniscan
eniscan
10 Kasım 2014
Anlamamıstım ama artık cok iiyi anladım
Metin
Metin
30 Kasım 2014
cok iyi bilgiler ben konu tekrarı diye buna derim
atakan
atakan
15 Ekim 2015
Sadeyenizde bilgilerim pekişti soru çeşidi arttırılmalı
melis
melis
19 Ekim 2015
çok güzel teşekkür ederim
Aşk
Aşk
20 Ekim 2015
Süper bayildim
melisa
melisa
24 Ekim 2015
çok harika bi anlatım derste anlamadım burda anladımm..
sally
sally
25 Ekim 2015
thank you ..GREAT..
berna
berna
27 Ekim 2015
Begendm güzel olmuş
zeki genç
zeki genç
29 Ekim 2015
çook güzel bir site herkezin işine yarar umarım
ahmet buğday
ahmet buğday
02 Kasım 2015
süper ötesi
beyza
beyza
03 Kasım 2015
çok tesekürler
Deniz
Deniz
04 Kasım 2015
Teşekkürler
ally
ally
05 Kasım 2015
çok faydalı anlamama yardımcı oldu. çok teşekkür ederim.
Kévšéř Aćąř ãfýønlû
Kévšéř Aćąř ãfýønlû
08 Kasım 2015
Gűźeĺdı béń bègendmmm ;) ;&
murat
murat
10 Kasım 2015
Beğenmedim çünkü az soru varr
hamdullah
hamdullah
10 Kasım 2015
10 numara 5 yıldız
cyd
cyd
12 Kasım 2015
Çok çok iyi ama örnek az
dasa
dasa
17 Kasım 2015
çok kolay sorular
Mira
Mira
18 Kasım 2015
Sorular aşırı güzel yaaa
berkan
berkan
18 Kasım 2015
sorular çok güzel ama biraz zorlaştırırsanız dahada etkili olur
rotary  tic.mes lisesi
rotary tic.mes lisesi
22 Kasım 2015
3. sorudaki ÖP nedir???
Loren
Loren
25 Kasım 2015
Bilgiler cok isime yaradi sagolun
ece
ece
26 Kasım 2015
bencede örnekler çok az
İsmi Bilinmeyen Ali
İsmi Bilinmeyen Ali
08 Aralık 2015
Yaw Çok Güzel Yazmışınızda

Bu Konuda Biraz Takıldım Ben Ya
^^off snne be slk ^^
^^off snne be slk ^^
09 Aralık 2015
Sorular AzDı
ayın ilk hali
ayın ilk hali
17 Şubat 2016
ya gerçek uzunluk hesaplamayı ve haritadaki uzunluğu hesaplamayı da verseydiniz.ama yine de çok güzel bu siteyede sık sık uğruyorum zaten artık bütün sosyal ödevlerimi buradan yapacağım.....
yaratılan
yaratılan
29 Şubat 2016
çok faydalı teşekürler
adım yokmus
adım yokmus
21 Mayıs 2016
teşekkürler türkiye

Yorum Yapın

Adınız:
Mesajınız:
 
Popüler Sayfalar:
© 2015 Coğrafya Sitesi
Coğrafya